เทคนิควางผังคลังสินค้า จัดชั้นวางอย่างไรให้มีประสิทธิภาพ

ลองนึกภาพดูนะคะ คลังสินค้า สองแห่งที่มีขนาดเท่ากัน เก็บสินค้าจำนวนเท่ากัน แต่แห่งหนึ่งพนักงานหยิบของได้รวดเร็ว เดินน้อย หาของเจอทันที ในขณะที่อีกแห่งพนักงานต้องเดินวนหาของ สินค้าตกค้าง และเสียเวลาไปกับความวุ่นวายตลอดทั้งวัน

ความแตกต่างนี้ไม่ได้อยู่ที่ขนาดหรือจำนวนสินค้าเลยค่ะ แต่อยู่ที่ “การวางผัง” ล้วนๆ การจัดวางชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรมให้ดี คือ หัวใจ ที่ทำให้คลังสินค้าทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ อย่างนั้นเรามาดูหลักการวางผังคลังสินค้าที่ดี เพื่อที่คุณจะได้สามารถนำไปใช้ต่อได้ค่ะ

ทำไมการวางผังคลังสินค้าถึงสำคัญ?

หลายคนคิดว่าคลังสินค้าก็แค่เอาชั้นวางไปตั้ง แล้ววางของให้เต็ม ก็จบ… แต่ความจริงแล้วผังที่ดีส่งผลต่อธุรกิจมากกว่าที่คิดเลยค่ะ ทั้งเรื่องความเร็วในการหยิบและจัดส่งสินค้า ต้นทุนค่าแรงที่ลดลง ความปลอดภัยของพนักงาน และการใช้พื้นที่ทุกตารางเมตรให้คุ้มค่าที่สุด

ผังที่ออกแบบมาไม่ดีตั้งแต่แรก แก้ทีหลังยากและมีค่าใช้จ่ายสูงมากค่ะ เพราะฉะนั้นการวางแผนให้รอบคอบตั้งแต่ต้นจึงเป็นการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุด

หลักการวางผังคลังสินค้าให้มีประสิทธิภาพ

1. วิเคราะห์การไหลของสินค้า (Flow) ก่อนเป็นอันดับแรก

หัวใจของผังคลังสินค้าที่ดีคือ การไหลของสินค้าที่ราบรื่น ตั้งแต่จุดรับสินค้าเข้า ไปจนถึงจุดจัดส่งออกค่ะ

โดยทั่วไปมี 2 รูปแบบหลักคือ

• แบบ ตัว U ที่สินค้าเข้าและออกด้านเดียวกัน เหมาะกับพื้นที่จำกัดและใช้ประตูร่วมกันได้ 
• แบบ ตัว I หรือเส้นตรง ที่สินค้าเข้าด้านหนึ่งและออกอีกด้านหนึ่ง เหมาะกับคลังที่มีปริมาณสินค้าหมุนเวียนสูง ควรเลือกให้เหมาะกับลักษณะธุรกิจและพื้นที่อาคารของคุณค่ะ

2. จัดวางสินค้าตามความถี่ในการหยิบ (ABC Analysis)

หลักการง่ายๆ ที่ได้ผลจริงมากค่ะ คือการแบ่งสินค้าออกเป็นกลุ่มตามความถี่ในการหยิบ

• สินค้ากลุ่ม A คือสินค้าที่หยิบบ่อยที่สุด ควรวางไว้ในตำแหน่งที่เข้าถึงง่ายที่สุด ใกล้จุดจัดส่ง และอยู่ในระดับความสูงที่หยิบสะดวก 
• สินค้ากลุ่ม B หยิบปานกลาง วางในตำแหน่งรองลงมา 
• สินค้ากลุ่ม C ที่นานๆ หยิบที ก็จัดไว้ในโซนที่ลึกหรือสูงขึ้นไปได้ค่ะ วิธีนี้ช่วยลดระยะทางเดินของพนักงานได้มหาศาลเลยค่ะ

3. ออกแบบช่องทางเดินให้พอดี

ช่องทางเดิน (Aisle) เป็นเรื่องที่ต้องคำนวณให้ลงตัวค่ะ กว้างเกินไปก็เสียพื้นที่จัดเก็บ แคบเกินไปก็ทำงานลำบากและเสี่ยงอันตราย

• ความกว้างของช่องทางเดินขึ้นอยู่กับ ประเภทของรถโฟล์คลิฟท์หรืออุปกรณ์ที่ใช้ เช่น ถ้าใช้รถยกทั่วไปอาจต้องการช่องกว้าง 3-4 เมตร แต่ถ้าใช้ระบบ VNA ที่ออกแบบมาเพื่อทางเดินแคบ อาจเหลือเพียง 1.8 เมตร ทำให้เพิ่มพื้นที่จัดเก็บได้อีกมากค่ะ

4. เลือกประเภทชั้นวางให้เหมาะกับสินค้า

ชั้นวางแต่ละแบบออกแบบมาเพื่อการใช้งานต่างกัน การเลือกให้เหมาะคือกุญแจสำคัญของผังที่ดีค่ะ

สำหรับสินค้าหลาย SKU ที่หยิบบ่อย 

• สินค้าหลาย SKU ที่ต้องหยิบบ่อย เหมาะกับ Selective Rack เพราะเข้าถึงได้ทุกพาเลท
• สินค้าประเภทเดียวกันจำนวนมาก เหมาะกับ Drive In Rack เพราะช่วยประหยัดพื้นที่จัดเก็บ
• คลังที่มีพื้นที่จำกัดแต่ต้องการความจุสูง เหมาะกับ VNA Rack เพราะลดความกว้างของช่องทางเดินและเพิ่มพื้นที่จัดเก็บ
• สินค้าที่ต้องบริหารวันหมดอายุอย่างเคร่งครัด เหมาะกับ Pallet Flow Rack ที่รองรับระบบ FIFO
• สินค้าชิ้นเล็กหรืออะไหล่ เหมาะกับ Medium Rack หรือ Micro Rack เพราะหยิบใช้งานได้สะดวก

5. ใช้พื้นที่แนวสูงให้คุ้มค่า

คลังสินค้าหลายแห่งมีเพดานสูงแต่ใช้ประโยชน์ไม่เต็มที่ค่ะ การจัดเก็บในแนวตั้งด้วยชั้นวางที่สูงขึ้น หรือการเพิ่ม Mezzanine Floor (พื้นชั้นลอย) ช่วยเพิ่มพื้นที่ใช้สอยได้อีกเท่าตัวโดยไม่ต้องขยายอาคาร ถือเป็นการลงทุนที่คุ้มค่ามากสำหรับธุรกิจที่พื้นที่เริ่มไม่พอค่ะ

6. เผื่อพื้นที่สำหรับงานสนับสนุนและความปลอดภัย

ผังที่ดีไม่ได้มีแค่ชั้นวางค่ะ ต้องเผื่อพื้นที่สำหรับ จุดรับ-จ่ายสินค้า ที่กว้างพอ พื้นที่พักสินค้าชั่วคราว สำหรับตรวจนับ ช่องทางเดินพนักงานและทางหนีไฟ ตามมาตรฐานความปลอดภัย รวมถึง พื้นที่สำหรับรถโฟล์คลิฟท์วิ่งกลับตัวและชาร์จแบต ด้วยค่ะ พื้นที่เหล่านี้อาจดูเหมือนไม่ได้เก็บสินค้า แต่คือสิ่งที่ทำให้คลังทำงานได้ลื่นไหลจริงๆ ค่ะ

อยากได้ผังคลังที่ออกแบบมาเพื่อธุรกิจคุณ? TTC Logistics เราพร้อมค่ะ!

จะเห็นได้ว่าการวางผังคลังสินค้า มีรายละเอียดที่ต้องคิดค่อนข้างเยอะค่ะ ทั้งเรื่องพื้นที่ การไหลของสินค้า ประเภทชั้นวาง และการใช้งานจริงในแต่ละวัน ซึ่งหลายครั้งปัญหาจะไม่ได้เกิดตอนออกแบบ แต่จะมาเจอตอนเริ่มใช้งานจริง หากคุณไม่อยากลองผิดลองถูกเอง หรือกังวลว่าจะมีจุดไหนตกหล่น ให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยวางแผนตั้งแต่ต้นจะอุ่นใจกว่าค่ะ

บริษัท ทีทีซีโลจิสติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด เรารับผลิตและติดตั้งชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรมทุกขนาดสำหรับโรงงานและคลังสินค้าทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็น Selective Rack, Drive In Rack, VNA Rack, Medium Rack หรือ Mezzanine Floor เราออกแบบและผลิตได้ครบจบในที่เดียว ด้วยประสบการณ์มากกว่า 20 ปี และเครื่องจักรที่ทันสมัยแม่นยำ ทุกชิ้นงานจึงแข็งแรงได้มาตรฐานค่ะ

จุดเด่นของเราคือมี ทีมวิศวกรผู้เชี่ยวชาญ ที่ช่วยคำนวณ ออกแบบผัง Layout และวางแผนการจัดเก็บให้เหมาะกับสินค้าและพื้นที่ของคุณโดยเฉพาะ พร้อมบริการตรวจสอบระบบ (Inspection Racking System) ทั้งก่อนและหลังการขายค่ะ

และที่สำคัญ เราให้คำปรึกษาและสำรวจพื้นที่หน้างานเพื่อออกแบบให้ฟรี! จะแค่อยากสอบถามข้อมูล หรือพร้อมเริ่มวางแผนคลังใหม่ทั้งหมด ทักมาคุยกันก่อนได้เสมอค่ะ

สามารถติดต่อสอบถามได้ที่

บริษัท ที.ที.ซี.โลจิสติกส์ (ประเทศไทย) จำกัด 23/321 หมู่ 7 ตำบลลาดสวาย อำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานี 12150

โทร: 0-2998-7091-2

Email: sale@ttcthai.com

เวลาทำการ: วันจันทร์–ศุกร์ 08:00–17:00 น. และ วันเสาร์ 09:00–16:00 น.